مجتبی سبحانی نیا / حقوقدان ، کارشناس دیوان محاسبات
مجتبی سبحانی نیا هستم ، مجتبی سبحانی نیا هستم ، مجتبی سبحانی نیا هستم ، مجتبی سبحانی نیا هستم ، مجتبی سبحانی نیا هستم ، مجتبی سبحانی نیا هستم ، مجتبی سبحانی نیا هستم ، مجتبی سبحانی نیا هستم ، مجتبی سبحانی نیا هستم ،
092384464644
اینجا آدرس قرار میگیرد
مجتبی سبحانی نیا صفحه نخست

نظارت مردمی بر حقوق و دستمزد مدیران در سایر کشورها

برای اعلام حمایت خود از شفافیت حقوق مدیران در سامانه ثبت حقوق و دستمزد و جلوگیری از حذف عبارت “و عموم مردم”، با ورود به سایت vaomoomemardom.com و امضاء کمپین در این اقدام ملی شریک باشید. در این بحث به مقایسه سازوکار نظارت مردم بر حقوق و دستمزد در برخی از کشورها از جمله انگلستان پرداخته شده است. افشای رسوایی مالی بی سابقه نمایندگان مجلس انگلستان و نماینده ای که مجبور به برگرداندن ۴ پوند شد.

چرا مقامات ایرانی مدعی نقض برجام هستند؟

علیرغم اینکه از منظر حقوقی، تصویب قانون تمدید تحریم ها، نقض برجام نیست ولی مقامات ایرانی مدعی نقض برجام هستند. در این بحث به دلایل طرح این ادعا پرداخته شده است.

چرا تصویب قانون تحریمهای ایران نقض برجام نیست؟

مجتبی سبحانی نیا
پژوهشگر حقوق بین‌الملل

چرا تصویب قانون ISA نقض برجام نیست؟
مجلس سنای آمریکا روز پنج‌‌شنبه گذشته طرح تمدید ۱۰ ساله قانون تحریم‌های ایران  را با ۹۹ رأی موافق و بدون رأی مخالف تصویب کرد. مجلس نمایندگان آمریکا نیز پیش‌تر این طرح را با ۴۱۹ رأی موافق و تنها یک رأی مخالف تصویب کرده بود. در عمل رأی بیش از دو سوم نمایندگان کنگره امکان وتوی این قانون از سوی رئیس جمهور ایالات متحده را سلب نموده است.
ایران و ۱+۵ متعهد به اجرای برجام در فضایی سازنده و با حسن نیت بر اساس احترام متقابل بوده که می‌بایست از هرگونه اقدام مغایر با روح و متن برجام که به اجرای موفقیت آمیز لطمه وارد می‌کند خودداری نمایند.
سوأل اساسی که مطرح می‌شود این است که آیا تصویب قانون  ISA نقض برجام محسوب می‌شود؟
در پاسخ به این سوأل باید گفت هرچند به استناد ماده (۲۶) برجام، ایالات متحده آمریکا از بازگرداندن  و تحمیل مجدد  تحریم‌ها (با توجه به عبارات بکار رفته تمدید تحریم‌ها را نیز در بر می‌گیرد) منع شده است و ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر این که تصویب قانون  ISA در قالب تمدید این قانون است و  نتیجتاً نقض برجام به حساب نمی‌آید، براین اساس پذیرفتنی نخواهد بود؛ ولی تعهد دولت ایالات متحده مندرج در ماده (۲۶) همراه با قیدی است. در این ماده آمده است دولت ایالات متحده در چارچوب نقش رئیس جمهور و کنگره از بازگرداندن و تحمیل مجدد تحریم‌ها خودداری می‌کند.
این قید با توجه نظام حقوقی ایالات متحده و پذیرش اصل تفکیک قوا در قانون اساسی آمریکا منطقی به نظر می‌رسد، همانطور که در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران نیز این اصل مورد پذیرش  قرارگرفته و دولت حق دخالت در امر قانونگذاری را ندارد با این تفاوت که در نظام حقوقی ایالات متحده امکان وتوی تصمیمات کنگره از سوی رئیس جمهور پیش‌بینی شده است. البته  در موضوع اخیر با توجه رأی بیش از دوسوم مجلسین امکان وتوی رئیس جمهور وجود ندارد.
پیش از ادامه بحث نیاز است به نوع تعهد دولت آمریکا در قبال رفع تحریم‌ها اشاره شود. اساساً در برنامه جامع اقدام مشترک یا همان برجام با توجه به مواد ۱۸ تا ۳۳ که ذیل عنوان تحریم‌ها آمده‌اند و پیوست ۵ برجام (برنامه اجرا)، تعهدات دولت ایالات متحده در دو مرحله روز اجرا و روز انتقال متفاوت است. تعهد دولت آمریکا در روز اجرا توقف  تحریم‌هاست و در روز انتقال که ۸ سال پس از روز توافق برجام در سال ۲۰۲۳ خواهد بود، تعهد به خاتمه  تحریم‌ها خواهد بود.
بنابراین با عنایت به  اینکه در حال حاضر دولت‌ها لازم است به تعهدات مشخص شده در روز اجرا پایبند باشند، دولت ایالات متحده متعهد به توقف و نه خاتمه و لغو تحریم‌ها است. لذا علیرغم  تصویب قانون ISA از سوی کنگره، دولت آمریکا متعهد به توقف اجرای آن و جلوگیری از اثربخشی به آن می‌باشد.
اما دولت ایالات متحده چگونه مانع اجرای قانون ISA  خواهد شد؟ بند (C) بخش (۴) این قانون امکان تعلیق  مفاد این قانون را به رئیس جمهور آمریکا در مواردی که برای «منافع امنیت ملی» ضروری باشد اعطا کرده است.
بر این اساس رئیس جمهور ایالات متحده با توجه تعهدات مندرج در برجام از جمله ماده (۲۶) آن اقدام به تعلیق قانون ISA در هر مورد خواهد کرد.
در پایان از صاحبنظران و تحلیلگران سیاسی درخواست می‌شود با توجه به پیچیدگی و منحصربفرد بودن برنامه جامع اقدام مشترک پیش از اعلام مواضع شتاب‌زده با دقت بیشتری به مطالعه این سند بین‌المللی بپردازند.